Quãng giọng là gì? Khám phá chi tiết về giới hạn của thanh nhạc

Bạn đã bao giờ thắc mắc tại sao một số ca sĩ có thể chinh phục những nốt cao vút một cách dễ dàng, trong khi người khác lại sở hữu chất giọng trầm ấm đầy nội lực? Hay đơn giản là bạn muốn tìm hiểu thêm về khả năng ca hát của bản thân? Câu trả lời nằm ở một khái niệm quan trọng trong âm nhạc “quãng giọng”. Vậy, quãng giọng là gì và tại sao nó lại quan trọng đến vậy? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây!

1. Quãng giọng là gì?

Quãng giọng là khoảng âm vực mà một người có thể hát được, tính từ nốt nhạc trầm nhất đến nốt nhạc cao nhất mà người đó có thể phát ra một cách rõ ràng, thoải mái và có kiểm soát.

Nói một cách đơn giản, đó là "phạm vi" giọng hát của bạn. Mỗi người sở hữu một quãng giọng riêng biệt, giống như dấu vân tay vậy.

Mỗi người có khả năng đáp ứng một quãng giọng riêng

2. Tại sao cần nắm rõ quãng giọng của mình?

Việc xác định được quãng giọng mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt nếu bạn là người yêu thích ca hát:

• Chọn bài hát phù hợp: Đây là lợi ích rõ ràng nhất. Biết quãng giọng giúp bạn chọn những ca khúc nằm trong khả năng của mình, tránh việc phải "gồng mình" lên những nốt quá cao hoặc xuống những nốt quá trầm, gây ảnh hưởng đến chất lượng bài hát và sức khỏe thanh quản.

• Xác định loại giọng: Quãng giọng là một trong những yếu tố quan trọng để phân loại giọng hát, ví dụ nhu3: Soprano, Mezzo-Soprano, Alto cho nữ; Tenor, Baritone, Bass cho nam…

• Định hướng luyện thanh: Khi biết được giới hạn của mình, bạn có thể tập trung vào việc củng cố những nốt nhạc trong quãng giọng hiện tại và từ từ mở rộng nó một cách an toàn thông qua các bài tập luyện thanh phù hợp.

• Tăng sự tự tin: Hiểu rõ "vũ khí" của mình giúp bạn tự tin hơn khi thể hiện giọng hát trước đám đông. 

3. Tìm hiểu về các loại quãng giọng phổ biến nhất hiện nay

Quãng giọng được phân chia cụ thể dựa theo giới tính nam và nữ. Cụ thể như sau:

Quãng giọng nữ:

• Soprano (Nữ cao): Quãng giọng cao nhất ở nữ, thường có âm sắc sáng, bay bổng. Một số ít sao nữ trên thế giới sở hữu quãng giọng nữ cao như: Mariah Carey, Whitney Houston…

• Mezzo-Soprano (Nữ trung): Nằm giữa Soprano và Alto, có thể hát được nhiều nốt ở cả quãng cao và trung, âm sắc đầy đặn. Một số sao thế giới sở hữu quãng nữ trung như: Adele, Beyoncé…

• Alto (Nữ trầm): Quãng giọng thấp nhất ở nữ, thường có âm sắc ấm áp, dày dặn. Những sao nổi tiếng sử dụng quãng nữ trầm gồm có: Tracy Chapman, Cher…

Quãng giọng nam:

• Tenor (Nam cao): Quãng giọng cao nhất ở nam, thường có âm sắc sáng, mạnh mẽ. Những ngôi sao thế giới đang sử dụng quãng nam cao ví dụ như: Luciano Pavarotti, Bruno Mars…

• Baritone (Nam trung): Nằm giữa Tenor và Bass, là loại giọng phổ biến nhất ở nam giới, có thể linh hoạt giữa các nốt cao và trầm. Ví dụ về quãng nam trung của một số sao thế giới gồm có: Frank Sinatra, Elvis Presley…

• Bass (Nam trầm): Quãng giọng thấp nhất ở nam, có âm sắc trầm hùng, sâu lắng. Nếu bạn muốn nghe thử giọng nam trầm là như thế nào có thể tham khảo âm nhạc của các ca sĩ như: Barry White, Johnny Cash…

Lưu ý: Đây là các phân loại cơ bản, trong thực tế có thể có nhiều biến thể và có sự chồng chéo khi thể hiện một bài hát.

4. Hướng dẫn cách xác định quãng giọng của bạn?

Để tìm ra quãng giọng của mình bạn cần thực hiện theo hướng dẫn chi tiết dưới đây:

*Chuẩn bị:

• Sử dụng một cây đàn piano, keyboard, hoặc một ứng dụng piano hoặc phần mềm đo quãng giọng trên điện thoại.

*Tìm nốt trầm nhất:

• Bắt đầu từ một nốt nhạc ở quãng trung (ví dụ: C4 - Đô ở giữa đàn piano).

• Hát âm "Aaa" hoặc "Laaa" và đi xuống từng nửa cung (phím đen và trắng liền kề trên đàn).

• Dừng lại ở nốt thấp nhất mà bạn vẫn có thể hát rõ ràng, có độ vang và không bị rè hoặc cảm thấy gượng ép. Ghi lại tên nốt đó (ví dụ: F2, G2).

*Tìm nốt cao nhất:

• Quay lại nốt C4.

• Hát âm "Aaa" hoặc "Laaa" và đi lên từng nửa cung.

• Dừng lại ở nốt cao nhất bạn có thể hát rõ ràng, có độ vang, không bị chói gắt hay chuyển sang giọng gió (falsetto) một cách mất kiểm soát (trừ khi bạn muốn tính cả giọng gió). Ghi lại tên nốt đó (ví dụ: A4, C5).

*Kết quả: Khoảng cách từ nốt trầm nhất đến nốt cao nhất bạn tìm được chính là quãng giọng của bạn. Ví dụ: F2 – A4.

Có thể sử dụng phần mềm để tính quãng giọng

5. Vậy, có thể mở rộng quãng giọng được hay không?

Câu trả lời là CÓ!

Giống như cơ bắp, thanh quản và các kỹ thuật thanh nhạc có thể được rèn luyện để cải thiện và mở rộng quãng giọng. Tuy nhiên, bạn cần phải thường xuyên áp dụng những điều sau:

• Luyện tập các bài tập thở đúng cách.

• Thực hành các kỹ thuật thanh nhạc (vocalises).

• Kiên trì và có phương pháp luyện tập khoa học.

Tuy nhiên, việc mở rộng quãng giọng cần thời gian và sự kiên nhẫn. Đừng cố gắng ép giọng quá sức, điều này có thể gây tổn thương thanh quản. Nếu có điều kiện, hãy tìm đến sự hướng dẫn của các giáo viên thanh nhạc chuyên nghiệp bạn nhé.

Hiểu quãng giọng là gì? chính là bước đầu tiên để bạn khám phá và phát huy tiềm năng giọng hát của mình. Dù quãng giọng của bạn rộng hay hẹp, điều quan trọng nhất là bạn yêu thích việc ca hát và tìm thấy niềm vui trong âm nhạc. Hãy tự tin thể hiện cá tính âm nhạc của riêng mình!